وقتی که ناراستی و بی عدالتی پیش چشمان ما اتفاق می افتد چه می کنیم؟ 
ممکن است سکوت کنیم تا موقعیتمان به خطر نیفتد و برخوردی مشابه با ما رخ ندهد ولی حقیقت این است که:
با هر بار سکوت ما،تاریکی یک گام بیشتر بر جهان حکمفرما می شود و ناراستی و دروغ و ترس، به فرهنگ غالب خانه ما،محل کار ما و جامعه ما بدل میشود.ما اندکی ترسوتر و ضتیغتر خواهیم شد و ناراستی و بی عدالتی اندکی نیرومندتر!

هر بار سکوت،امکان سکوت بعدی ما را افزایش می دهد. هر بی تفاوتی،ما را بی تفاوت تر می کند و هر بار خمیدگی، ما را بیشتر به شبحی تاریک از خود نزدیک میکند که بیشتر شبیه سایه هایی است که با سیاهی همرنگ گشته اند.اندک اندک توان ما برای تشخیص راست از دروغ از میان میرود و نه در درون خود و نه در جهان بیرون توان تشخیص راستی از دروغ را نخواهیم داشت.

اما برای اینکه توان ایستادن و به تنهایی نه گفتن به دروغ را بیابیم نخست باید به دروغ گفتن به خود پایان دهیم و پیوسته به خود این سخن سولژنیتسین را تکرار کنیم که:
«اگر نتوانم‌ ورود دروغ و ناراستی به جهان را مانع شوم وحتی اگر دروغ در نهایت پیروز شود اجازه نخواهم داد که بر من غلبه کند»

آیدین آرتا