همه آن زشتی و رنجی که در جهان می بینیم حاصل زندگی نسلهای بیشمار از پدران و مادران ما در گذشته و همچنین خود ما در امروز است که تاریکی های خود را از نسلی به نسل دیگر انتقال می دهیم و برای فرزندان خود افسانه اهریمنی را می گوییم که بیرون از ماست و در هر نسل می آموزیم که انگشت اشاره خود را به سوی هر کسی و هر جایی نشانه رویم به جز تاریکی درون خود.
هر انسانی که با صداقت و شهامت دست به سفر پرخطر درون میزند و با گذر از تاریکی درون خود، نور درون خویش را تحقق میبخشد، سکون جهان و ستونهای تاریکی دنیای بیرون را به لرزه در می آورد.
هرچقدر ما سایه و سوی تاریک خود را چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی به عنوان یک ملت بهتر ببینیم و با آن مواجه شویم، این سایه کمتر بر ما و سرنوشت ما حاکم خواهد شد.
مواجهه با سایه تنها یک دیدگاه در زندگی است نه یک دستور العمل مشخص و گام به گام زیرا این راهی فردی است که توسط هر فرد به شکلی متفاوت طی خواهد شد.این دیدگاه با نخستین گام پذیرش مسئولیت وجود سایه ای تاریک در درون خود شروع می شود و چون نگرشی که مانع از سقوط ما به تاریکی می شود تا پایان راه در کنار ما باقی میماند.

آیدین آرتا