بسیاری از مشتاقان سیاست، مخالفان خود را اهریمن و اهریمنی می خوانند. مهم نیست که چقدر این دشمن به راستی اهریمنی باشد، تا زمانی که درک نکنیم که این هیولا نه در بیرون که در میان ما و در درون ما خانه دارد، هرگز نخواهیم توانست آنچه را که حضور او در میان ما و در جامعه ما را تداوم می بخشد درک کنیم.

ما پیوسته با آنچه در بیرون است در جنگ خواهیم بود بی آنکه ببینیم خیلی پیشتر و در خانه روح خود مغلوب گشته ایم. چنین است که مبارزان استبداد عمق استبداد روح خود را نمی بینند. (*)بر مغاکی تاریک چشم می دوزند بی آنکه ببینند آن مغاک نیز بر آنها چشم دوخته است و چنین است که در مبارزه با هیولا خود به هیولایی دیگر بدل می شوند.

تا زمانی که تاریکی را بیرون از خویشتن جستجو کنیم، همیشه شخصیتی شیطانی آن بیرون خواهیم یافت که دشمنش بخوانیم و این حسی از آرامش و رضایتی ارزان به ما می بخشد، ولی بهای آن این خواهد بود که دیگر نخواهیم توانست دشمن درون را ببینیم و آنچه از رودررو شدن با آن می گریزیم ، سرانجام از پشت به ما خنجر خواهد زد.

شاید بزرگترین خطای شیطان گناهی نبود که مرتکب شد بلکه تمرد از دیدن و پذیرش آن بود!

آیدین آرتا

(*) نیچه